Dossier · J00-J99
Grypa ptaków u ludzi (A/H5, A/H5N1).
Grippus avium (J09)
J09
Rok 2025: 0 przypadków · źródło NIZP-PZH
Orientacja kliniczna
Karta obejmuje zakażenia ludzi wirusami grypy A podtypu H5, w tym A(H5N1); według ECDC przeniesienie A(H5N1) z zakażonych ptaków na ludzi następuje bezpośrednio albo przez skażone środowisko. Według ECDC z 2022 r. zakażenia ludzi A(H5N1) są rzadkie; obserwowano małe klastry przypadków o wspólnym narażeniu, ale utrwalonego przenoszenia między ludźmi nie stwierdzono. Zakażenia ludzi wirusami grypy ptaków mogą według WHO przebiegać od łagodnych objawów grypopodobnych lub zapalenia spojówek po ciężką ostrą chorobę układu oddechowego i zgon.
- Factsheet on A(H5N1) — ECDC · dostęp 2026-09-24
- Influenza (avian and other zoonotic) — fact sheet, WHO · dostęp 2026-09-24
NIZP-PZH
0
Rok 2025
3 rekordów · NIZP-PZH
Grypa ptaków u ludzi (A/H5, A/H5N1) · Liczba przypadków
Źródła: NIZP-PZH
Porównanie rok do roku
—
Zaszczepialność
—
Nadzór epidemiologiczny
Obowiązek zgłoszenia
Zgłoszenie telefoniczne- Formularz
- ZLK-1 — zgłoszenie podejrzenia lub rozpoznania zakażenia lub choroby zakaźnej (załącznik nr 2 do rozporządzenia)
- Termin
- niezwłocznie, nie później niż w ciągu 24 godzin od chwili powzięcia podejrzenia lub rozpoznania (art. 27 ust. 1 ustawy)
- Tryb
- Każdorazowo telefonicznie, na numer alarmowy opublikowany w Biuletynie Informacji Publicznej właściwej stacji sanitarno-epidemiologicznej. Zgłoszenie telefoniczne potwierdza się zgłoszeniem w postaci papierowej albo elektronicznej nie później niż w ciągu 24 godzin od jego dokonania.
- Adresat
- Państwowy powiatowy inspektor sanitarny — właściwy ze względu na miejsce zamieszkania chorego przy zgłoszeniu z Systemu Monitorowania Zagrożeń lub systemu gabinetowego, a w pozostałych przypadkach ze względu na miejsce powzięcia podejrzenia lub rozpoznania. Na przejściu granicznym — właściwy państwowy graniczny inspektor sanitarny.
- Wykaz zgłoszeniowy
- część I, poz. 8 — grypa ptaków u ludzi lub grypa wywołana innymi szczepami pochodzenia zwierzęcego u ludzi
Wykaz ustawy
- poz. 18 — grypa (w tym grypa ptaków u ludzi)Grypa sezonowa i grypa ptaków u ludzi — ustawa traktuje je jedną pozycją.
Załącznik do ustawy wyznacza zakres jej stosowania (art. 3 ust. 1).
Definicja przypadku
Kryteria, po których przypadek klasyfikuje się na potrzeby nadzoru epidemiologicznego. Nie służą rozpoznaniu u pojedynczego pacjenta.
GRYPA PTAKÓW TYPU A/H5 LUB A/H5N1 U LUDZIUE/PL
Kryteria kliniczne
- Każda osoba, która spełnia jedno z następujących dwóch kryteriów:
- - gorączka ORAZ oznaki i objawy ostrej niewydolności oddechowej,
- - zgon z powodu ostrych zaburzeń oddychania bez wyjaśnionej przyczyny.
Kryteria laboratoryjne
- Co najmniej jedno z następujących trzech kryteriów:
- - izolacja wirusa grypy A/H5N1 z materiału klinicznego,
- - wykrycie kwasu nukleinowego wirusa grypy A/H5 w materiale klinicznym,
- - wykrycie znamiennego wzrostu miana swoistych przeciwciał przeciw wirusowi grypy A/H5 (co najmniej czterokrotny wzrost
- poziomu swoistych przeciwciał lub wysokie miano przeciwciał w pojedynczym oznaczeniu).
Kryteria epidemiologiczne
- Co najmniej jedno z następujących czterech kryteriów:
- - przeniesienie z człowieka na człowieka przez bliski kontakt (do 1 m) z osobą, którą uznano za przypadek prawdopodobny lub
- potwierdzony,
- - narażenie w laboratorium: gdzie możliwe jest narażenie na wirus grypy A/H5N1,
- - bliski kontakt (poniżej 1 m) ze zwierzęciem innym niż drób lub ptactwo dzikie (np. kot lub świnia), u którego potwierdzono
- zakażenie wirusem A/H5N1,
- - zamieszkiwanie lub pobyt na obszarze, na którym podejrzewa się lub potwierdzono występowanie wirusa A/H5N, 1)
- ORAZ co najmniej jedno z następujących kryteriów:
- - bliski kontakt (do 1 m) z chorymi lub padłymi ptakami (drób hodowlany lub ptactwo dzikie) 2) na obszarze występowania
- wirusa,
- - przebywanie w domu lub gospodarstwie rolnym, w których w ciągu poprzedniego miesiąca stwierdzono obecność chorych lub
- padłych sztuk drobiu hodowlanego i które znajdują się na obszarze występowania wirusa.
Klasyfikacja przypadku
- A. Przypadek możliwy
- Każda osoba spełniająca kryteria kliniczne i epidemiologiczne.
- B. Przypadek prawdopodobny
- - Każda osoba, u której wynik testu w kierunku wirusa grypy A/H5 lub A/H5N1, przeprowadzonego przez laboratorium nie będące
- krajowym laboratorium referencyjnym uczestniczącym w sieci UE wspólnotowych laboratoriów referencyjnych grypy u ludzi, 3) był
- dodatni.
- C. Przypadek potwierdzony na poziomie krajowym 4)
- Każda osoba, u której wynik testu w kierunku wirusa grypy A/H5 lub A/H5N1, przeprowadzonego przez krajowe laboratorium
- referencyjne uczestniczące w sieci UE wspólnotowych laboratoriów referencyjnych grypy u ludzi, 5) był dodatni.
- D. Przypadek potwierdzony przez WHO 4)
- Każda osoba, u której zakażenie wirusem potwierdzono laboratoryjnie w ośrodku współpracującym z WHO w zakresie wirusa H5.
- 1) Zob. Światowa Organizacja Zdrowia Zwierząt (OIE) i Komisja Europejska (DG SANCO): system zgłaszania chorób zwierzęcych (ADNS), dostępny na stronach internetowych: http://www.oie.int/eng/en_index.htm oraz http://ec.europa.eu/food/animal/diseases/adns/index_en. htm#.
- 2) Nie dotyczy to ptaków, które nie wykazywały symptomów choroby i zostały zabite, np. w trakcie polowania.
- 3) W Polsce wymaga się, by były to laboratoria wojewódzkich stacji sanitarno-epidemiologicznych. (przyp. red. pol.)
- 4) W sprawozdaniach MZ-56 przypadki potwierdzone na poziomie krajowym oraz przypadki potwierdzone przez WHO są wykazywane w jednej kategorii. (przyp. red. pol.)
- 5) W Polsce jest to Krajowy Ośrodek ds. Grypy NIZP-PZH. (przyp. red. pol.)
NIZP-PZH, Definicje przypadków, wersja 6b — strona 30
Kodowanie ICD-10
- J09 Grypa wywołana przez zidentyfikowany wirus grypy ptasiej
Synonimy
Grypa wywołana przez wirusy grypy, które zazwyczaj zakażają tylko ptaki, a rzadziej również inne zwierzęta.
Źródła karty
- Międzynarodowa Statystyczna Klasyfikacja Chorób i Problemów Zdrowotnych, Rewizja dziesiąta, Tom I (wyd. 2008) — © WHO 2009 / © CSIOZ 2012 · s. 342 · pobrano 2026-09-15
- Definicje przypadków chorób zakaźnych na potrzeby nadzoru epidemiologicznego, wersja robocza 6b (luty 2020), Zakład Epidemiologii Chorób Zakaźnych i Nadzoru NIZP-PZH · s. 30 · pobrano 2026-09-15
- Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (tekst jednolity Dz. U. z 2025 r. poz. 1675) · załącznik, art. 27 ust. 1 · pobrano 2026-09-15
- Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 10 grudnia 2019 r. w sprawie zgłaszania podejrzeń i rozpoznań zakażeń, chorób zakaźnych oraz zgonów z ich powodu (tekst jednolity Dz. U. z 2023 r. poz. 1045) · załącznik nr 1, § 3–§ 7 · pobrano 2026-09-15